HASERRE NAGO !!

Badirudi, orain ez dela unea; ez da lekua, ezta sasoi egokia ere; baina ospakizunetarako garaia da, brindis ezinezkoak egiteko; zirt edo zart egin behar dugu, nahiz eta daukagunarekin nekez sinestekoa den.

Erleek bizirik iraun ahal izateko elkarlanean diharduten bezala,geuk ere
Artisauok,elkarkidetzan aritu behar gara gure lanbide eta bizimoduei eusteko.
ALFERRIK DA ESRITA GERATZEA.Erleen moduan,egun- egunero irten behar gara etxetik helburu bakar batekin: gure lanbideak sustatzearena.

Felix Pakatza
Laudio (Araba)

Saskiak nire eskuetatik sortzen direnean, jendearengandik hurbil nagoela sentitzen dut, behar eta nahietatik gertu; beste bat gehiago naiz.
Baina nire lanaren bidez zerbait adierazteko eskubidea kentzen saiatzen direnean, ahoa itxita sentitzen dut, nire saskiak hiltzen hasten dira, desagertzen hasten naiz, eta nirekin batera, agian, zeure buruaren parte bat?

Juan Unzueta
Durango (Bizkaia)

Alboka honek jotzeko erabiltzen den elementu guztiak dauzka baina ezin da inondik heldu, egurrezko uztarriak zulorik ez daukalako.
Adar txikiaren ertza leuna izan beharrean ezpain aldean hortz zorroztuak dauzka. Bestaldetik, soinua ematen duten fitak alderantziz dagoz sartuta tutuetan.
Kainuberazko tutuek, benetako zortzi zulo badituzte ere, txarto eginda dagoz ezina da beraz erregistro musikala.
ENTZUN ARTISAUTZAREN DEIA.

Fidel largatza
Laudio (Araba)

Jolasteko garaia iristen denean, inork ezta ezerk ere ezin du eragotzi umeak jolastu daitezen; ezta pilota arantzadunak eta barrualde gabeko palarik ere. Halaber, ezin dute eragotzi artisautza bizirik irautea gogorik ez duten erakundeek, ezta aintzakotzat hartzen ez gaituen gizarteak ere, ezta gaur eguneko beharretara egokitzeko gaitasunik gabeko artisauek ere; hauek guztien artean ere ezin dute artisautzaren egunez eguneko borroka geldiarazi.

Alvaro Cebrian
Kortezubi (Bizkaia)

BIZITZA: Burdina bezain gogorra eta zaila.
Edertasuna, zilarra bezain malgua.
Artisau-artisten irudimena eta sentikortasuna,
urrea bezain harikorra.
Lan egiten duten eskuak.

HERIOTZA: Gure etorkizuna

Angel Ledo
Eibar (Gipuzkoa)

Kirten arrunta eduki beharrean, sega egurrezko ola batean dago lotuta, eskuez heltzeko zuloak baditu ere, segak ezin du bere funtzioa bete.
Sega horrek gauza asko ebaki luke baino inoiz ez belarra, honela erreminta honen kontrajarria.
Bestaldetik, nahiz eta zorroztarria eta segapotoa eduki, ezin da erabili harria lotuta dagoelako adarraren barruan.
ARTISAUTZA HORRELA SENTITZEN DA.

Fidel Largatza
Laudio (Araba)

Saturatuta, beteta, gainezka, ez dago espazio gehiago. Ez dugu pitxerrik behar, ezta egurrik ere, ezta olibondorik ere, ez dugu artisaurik behar.
Ez dugu lanbidedun jenderik behar: pieza bakarrak egiten duenik, eduki hezgarriak dituenak eskaintzen duenik, erabilgarria izatea baino gehiago dakarren gauzarik.
Balio praktikoari erantsi diezazkiotela honakoak: sormena, originaltasuna eta artisauak zeuretzat, behin eta bakarrik, egin duen objektu batek duen balioa.
Beteta gaude, ez dugu lekurik apartekoarentzat, nahigo dugu beteta egon.

Badirudi, eskuz idazten den agenda tradizionala desagertzeko zorian dagoela eta gogoan izango dugula.
Horixe da, bederen, Bizkaiko Foru aldundiak nahi duena. Izan ere, artisautza laguntzeko bere azken foru dekretuaren bidez, erabilera telematikoa sustatzen du, exijitu egiten baitigu laguntza-eskariak informatikaren bidez egitera.
Zer nahi dute? Eskulan-artisaua desagertuz joan dadin eta, denetarako, makinak baino ez erabiltzea?

Edurne Garate
Bilbao (Bizkaia)

Gogo bizia da.
Irrika da zurea.
Eukitzea, dena niretzat.
Guztia zorro barrua.

Artisautza beste konzeptu bat da.
gauzak lasai egitea.
Arduraz, maitasunez.
PRESA BARIK.

Artisautza nolabaiteko iraultza antisociala da.

Artisau izatea erabaki dut ikusteb dudana gogoko ez dudalako.

ORTZADAR TAILERRA
Gorka de Oruetxebarria
Bilbao (Bizkaia)

HAZIA ERRETA EZ DAGO
+ ASE NAGO
____________________
HASERRE NAGO



URBELA
Juan Ramón Muela
Bilbao (Bizkaia)

Artisautza, gure herriko sustraietako bat da.
Berari esker gure herria loratzen da.
ZAINDU
ERABILI
ULERTU
GOZATU
Ez ezazu ahantzirik utzi.

AITOR DIEGO JOYAS
Aurkene Rementeria eta Aitor Diego
Bilbao (Bizkaia)

Edertasuna, zintzotasuna, adorea, pazientzia, bertute xumeak eta lan ona bukatuta.
Pilota karratua: lanbidea soilik erakutsi nahi duten esku irmoen ongi egitearen errealitatea.
Pilota karratua: zoramena, artea edo, bere sormena askatzen ari den artisau bat baino ez.

Otero Pilotagilea, Koop.Elk.
Anoeta (Gipuzkoa)

Ez dago treguarik, lanari ekin behar zaio, produzitu, produzitu, produzitzea da ardura bakarra.
Akabera ona, originaltasuna, diseinua, kalitatea; ezerk ez du jada interesik; bukatu behar duzu, besterik ez; gehiago egin, gehiago bukatu, gehiago produzitu...
Berdin da zelan, berdin da zer, berdin da zertarako, irtenbiderik ez dago, jada.

Marian mayo
Laudio (Araba)

Gaur ezin izan ditut oinetakoak jantzi, eta ezin naiz ibili, ezin naiz inora joan. Errezelo eta mesfidantzaz begiratzen hasi zait oraina, arraro eta harriduraz ere bai. Badirudi, jada, ezin izango dudala aurrera egin eta sekula ez naizela gerora iritsiko.
Abarkak, garai batean, guztiek erabiltzen zituzten egunero eta luzaroan. Gerora, folklorean baino ez ziren erabiltzen, eta gaur egun erabilera estetikoa baino ez dute. Hala ere, ez dugu ahaztu behar abarkek gordetzen dutena, ekartzen dutena, kontatzen dizutena: zure iraganari buruz berba egiten dizute geroa ulertu dezazun... badakizu, zuri buruz hitz egiten dute.

LARRUKIAK
Rosa Garate
Donostia (Gipuzkoa)

Errespetatu amalurra, basoak...
basamortu ez bihurtzeko.

Errespetatu artisautza, arbasoen legatua...
kultura eremu antzutara ez eramateko.


Bego Rojo
Zeanuri (Bizkaia)

Pieza hau egitarakoau aukeratu dugu kolore beltza eta tzuria; kolore beltza, bota batean, “de luto” dasalako, artesania bésala; Besteau berriz sartu dugu kolore tzuria itxaro pena adierazten nahian.
Biak “kateak-korreak” dituzte (artesania dituen trabeekin lotuta dago,
Beste aldetik duten sorua alrebes dago: takoia aurrea eta sorua atzean, (artesania bésala, botak atzeruntz ibiltzen dira)

ZAPATARI
Mª Carmen del Rio, eta Xabier Iturriotz

Hutsak inguratzen gaitu eta isolatu; joaten gareneko lekuak gogorarazten dizkigu, eta batez ere gatozenetatiko horiek; ustez, ezagutzen genituen funtsak betikotzen ditu eta, batez ere, erantzunak ematen dizkigu.
Hutsa baino gelditzen ez denean, orduan aurkitzen dugu geure burua, hutsa baino gelditzen ez denean, orduan zeu bakarrik zaude.
Estelak inguratzen zaituen orori so egitera gonbidatzen zaitu, hutsetik harago begiratzera.

Bernat Vidal
Abadiño (Bizkaia)

Jo eta jo, borrokan, deitu eta deitu, esfortzuz, adorez, atsedenik gabe, gogoa galdu barik eta jarraitzeko premia larriaz.
Desio bakar bat: ARTISAU izaten jarraitzea.

Golpeando, luchando, llamando, con esfuerzo, con tesón, sin descanso,
sin desanimo y con una necesidad imperiosa de continuar.
Solo un deseo seguir siendo ARTESANO.


Roman Aduriz
Errenteria (Gipuzkoa)

Azkenean formula magistrala aurkitu dut, nire arazo guztiak konpontzeko soluzioa, artisauok beti bilatzen ari izan garen ideala.
Piezen artean nagusiena, eskulan zehatza eta akabera onekoa, ederra, erabilgarria eta eduki etnografikoz betea. Arazo bakarra dago: ezer ere eraman ezin duen saskia da, ezer eduki ezin duena, hondorik ez baitu; egiteko saskirik errazena da, saski erraza. Agian artisau izateak horren soila izan beharko luke; izan ere, gerta daiteke laster ezertarako balio ez izatea.

ARTESANIAS SALMANTON
José Ramón Salmantón
Zalla (Bizkaia)

Belarritakoak, beraien erakustegian soldatuak

Gure artisautza, mehatxatuta, bastertuta sentitzen da.
Loturak apurtu.
Erabiliz eta gozatuz libratu behar dugu.

AITOR DIEGO JOYAS
Aurkene Rementeria eta Aitor Diego
Bilbao (Bizkaia)

Pieza hau errebelatu egiten da, nire ustetan, bidegabekeria honen kontra: artisautzari balio gutxi ematen zaio arte munduan erabiltzen den ikaragarrizko dirutzaren aldean. Honek zalantza eragiten dio ikusleari: artea edo artisautza?

Zamau-babes honetan hitz jokoa egiten da hain hur eta, era berean, hain urrun dauden berbekin: artea, artista, artisautza eta artisaua. Bizitza bera dikotomiaz eta dualtasunez beterik dago, eta lan honek horixe erakusten du: objektu erabilgarria izatea eta, era berean, ezertarako balio ez duena; izan ere, material ezegokiaz eginda dago eta, beraz, gogoeta egin eta behatzeko baino ez du balio. Erabiliz gero, apurtu egingo litzateke, paper hauskorraz eginda baitago berez likidoak edukitzeko den pieza hau. Halaber, daukan kolore monotono eta soilak artisautzaren gaur egungo egoera islatzen du. Materiala, ordea, beste testuinguruan kokatuz eta beste erabilera emanez, oso gogorra izan daiteke; artisautzan ere antzera gertatzen da, egoerari eusteko eta bizirauteko borrokatzeko gogoa baitugu.

Argiak beira sentipenez betetzen duenean, artisauek egiten duten lana miresten dugu. Koloreen konbinazioak, diseinuak, aukeratu duten formek harrituta eta miresmen beteta uzten gaituzte, pozik; izan ere, lan ona egin dela adierazten du eta ondo sentiarazten gaitu, asebete eta bizi-bizirik.
Baina badirudi, akabera oneko beira kontenplatzeko baino ez dugula nahi, eta artisauekin ere antzera jokatzen dugu. Merke produzitzen duten makinak ditugu; seguruenik kalitate eskasekoak izango dira, akabera txarrekoak, eta milaka topatuko dituzu zurearen berdintsua; baina merkea da. Ondo landutako beirari gertatzen zaion gisan, artisau baten bila joaten zarenean, agian ez duzu aurkituko itxita izango baita gutun-azal baten barruan, non argiak jadanik ez duen bere lana sentipenez beteko.

ARGIA BADAGO
Igor Obeso
Irura (Gipuzkoa)

HASERRE NAGO!!!
Kaxa hau baztertuta sentitzen da.

Urtetan, Euskal baserrietan aurkitu ahal genuen artelan bakarrenetarikoa izan da kaxa. Beranduago hasi ziren bestelako altzariak egiten, baina, hasieran bakarra zan kutxa gure baserrian, etxean.

Gaur egun ere, Euskal artisautzaren elementorik garrantzitsuenetarikoa da, zalantzarik gabe.

Gure arbasoek zer sinisten zuten, tallan irudikatzen zuten: eguzkia, natura….
Euskal kaxaren berezitasuna da, erlijioarengandik jaso duen influentzia txikiak, bere jatorrizko motiboak mantentzen lagundu diola, eta baita ere bere itxura lakarra, apala, oinarrizkoa.
Beste herrialde batzuetan ere kaxak egin izan dira, eta erlijioaren influentziaz ikutu gotiko, erromaniko eta abarrekoak hartu dituzte, landuak, dotoreak dira kaxak eta beraien esanahi eta mezuak fede erlijiosoarekin lotuak, jatorrizkoak galduz.

Baina, Euskal Kaxak gure kulturan, gure arte, tradizio eta historian berebiziko garrantzia izan badu, zelan da posible baztertuta eta ahaztuta egotea?

Artisauak garenez ezin dugu gure altxor hau galtzen utzi. Ez da erreza artisauontzat gaur eguneko ekoizpen eta merkaturatze eskematik kanpo lan egitea.

Kutxa ez da edozein altzari. Izaera propioa du. Egurra ondo aukeratzen dugu, eta behin gure eskuetan dagoenean, hasten da sortzen kaxa.
Elkarrizketa sortzen da orduan artisau eta egurraren artean: egurrak bere onena ematen du, eta artisauak entzun egin behar dio, adi adi.
Olaren korapiloak sahiestu edo menperatu, eta berari egokitu eskuz erabilitako herramintak. Mimoz laztandu behar da. Egurra bera ere, gure umore eta esanetara egokitzen da, esker onez, gure tentu eta igurtzia gustatzen baitzaio.

Zenbat azkarrago egin ahal genituzke kaxak, ekoizpena mekanizatuz! Zenbat merkeago! Eta munduan zehar pixka bat begiratu ezkero, inkluso hemengo makinek baino merkeago egiten duenik ere aurkituko genuke! Eta, zergatik ez? Forma, material eta kolore desberdinak ere aurkitu genitzake (merke merke, betiere).

Baina Kaxak ez du nahi alde egin. Ez du atsegin makinaren ikutu hotza, kupidagabea.
Ez du nahi milaka “klon”-en artean galdu, skanerretik igaro ostean.
Honela ez baitzen kaxa izango. Beste zerbait litzateke.

Ez dugu onartzen kaxa desagertzea, baserriko tomateak, egurrezko bibolinaren musika ederra edota euskera galtzerik nahi ez dugun bezala.

Eta kaxa bera ez ulertua sentitzen da, baserritar baten legez: baserrian bizi nahi eta esaten esnea fabrika batetan ekoizteko esaten diote, han hobeago ta merkeago aterako du-eta. Zelan ote, nik bertotik egiten badut?

Horregatik kaxa hau ezin da zabaldu. Greban dago.
Ez du nahi ezer egin, ezer gorde. Desagertzearen mehatxuari aurre egiteko, bere espazioa beretzat bakarrik gordeko du, bizirik dirauen artean.

Momentua iritsi da, kutxak berba egin duena: «ez dut apaingarri abandonatua izan nahi! eta ez dut nahi hutsik egon! Nire lekua nahi dut! haserre nago eta zuzena, inkluso zakarra izango naiz: argi eta ozen hitz egin nahi dut!”

Fijatu ezkero konturatuko gara, goruntz oldartzen zaigun kutxa hau, aplastaute egon dela luzaroan. Kutxa baten frente zapala zen, zapalduta sentitu dena, min egiteraino.
Orduan, azken garrasiko tentsioa lehertu egin da behingoz, eta altxatu da, errebelatu da.
Hor dago bere indarra, bere tallaren desitxuratzea, bere etsipena eta plantoa.

ARRIAGA EUSKAL ARTISAUTZA
Zehar kalea, 5 behea 48270 Markina-Xemein
e-mail:josepablo@hotmail.com
www.arriagaarte.com

Lortu dut azkenean.
Iritsi naiz.
Zer da hau, baina?
Hemen haserrea da nagusi:
anaia kutxak itxialdia egin du, baita arreba poltsak ere.

Eta gainerako guztiek.
Denei elkartasuna adieraztea erabaki dut, eta atea ez zabaltzea erabaki dut.

Aldi batean itxita egongo da, bidea guztion artean egin behar dugulako.

Hauxe da dirudiena.
Ez da kanpai bat, itxia delako eta soinurik ezin duelako atera.
Neska bat izan zitekeen, Gasteizko koadrilaren trajearekin, baina hori ere ez da.
Zeramikazko apaingarri bat da, gure artisautzaren antzera: gure artean dagoela dirudi, baina herriko jaietan bakarrik agertzen da.
Askotan neu ere sentitu naiz ospakizunaren apaingarri. Artisautza garrantzitsua dela esaten dugu, ez dugula galdu behar, diogu, gure sustraien zati bat delako; baina egia esateko, anekdota bat gara gaur egungo gizartean, tristea bada ere.
Horregatik HASERRE NAGO!!

Mº Angeles Corres
Vitoria-Gasteiz (Araba)

Pieza: Alkandora
Piezaren zentzua: ez du janzteko balio. Ezin da burutik sartu eta jantzi ere ezin da alkandora arrunta jantzi daitekeen moduan, botoirik ez baitu eta, beraz, ezinezkoa da besoak mahuketatik sartzea.
Zer transmititzen du: artisautzaren gaur egungo egoera, orokorrean:
"ahoa itxita, eskuak loturik eta beltza, gure etorkizuna bezala”

JAIALDI
Mª Jesus Cortabitarte

Eraztun bat, diseñu bat, proiektu bat, bizitza era bat.

Ezin da erabili,
Ezin da gozatu,
Ezin da bici.

Untzeek ezinezkoa egiten dute bere erabilera.

HASERRE NAGO!

Untzeekin, artisauekin, artisau elkarteekin, administrazioarekin, gizartearekin, globalizazioarekin, etb...

Denon artean lortzen dugu eraztun honek bizitzarik ez izatea, desagertzeko arriskuan egotea!!!

Kuartzoek ( amatista eta Citrino), Oreka, bakea, eta argia ematen digute.

Ia denon artean bizia emateko gai garen , eraztun, proiektu edo ta bizitza mota honeri.


Eneko Unzalu
Durango (Bizkaia)

Gaixo dagoen botilari, nekeak jota dagoenari, antzinako sendagai bat ematen diot. Hemengo iltzeak sartzen dizkiot, akupuntura sortzailea.
Kaltea sendatzeko eta protestarako erakusketa honekin bezalaxe, pieza honekin ere materiarekin hitz egitea lortzen dugu. Artisauen arte garbia da, arte hutsa.

Jesús Lizaso
Basauri (Bizkaia)

Los libros transmiten conocimiento. Puedes leer en ellos o puedes escribirlos, siempre aportan algo, pero esta obra sólo transmite lo que ves: UNA APARIENCIA… ,no tiene utilidad como libro ,solo lo parece, ni siquiera puedes tocarlo, y si pudieras, no podrías abrirlo, nunca sabrás lo que hay dentro, si su interior contiene respuestas o esta destinado a que tu escribas las preguntas.
Es un “sin sentido”,es “GANORABAKOA”.
La artesanía de esta era que vivimos se siente como el libro, sólo observada pero incapaz de sentirse útil, solo es una APARIENCIA, que la gente juzga por su exterior, olvidando lo que alberga en su interior, sin tener en cuenta todas las demás cosas que puede aportar. ¿ES ASÍ?

ENCUADERNACION MIKELATZ
Ana Maria Lorenzo
Bilbao (Bizkaia)

Xede honetarako ez nuen egin nahi nik aurkeztutako pieza hau; ezta gure adore-esfortzuari dagokion aipamenez, ez nuen erakutsi nahi.. Hala eta guztiz ere, gure administrazioak (vasca deritzona) 30 urte daramatza Madrilgo legeari jarraitzen, zabarkeriaz zein borondate ezaz, hemengo artisauon produkzio-bideak sustatzekobene-benetako Euskal gestioa sortu beharrean. EUSKAL JATORRIZ ETA BENETAKO ARTISAU PRODUZKZIO ETA FISKALIZAZIOARI egokitu behar zaio sistema; gaur egun zigortzen gaituzten bezalaxe ez jarraitzeko. Non daude premiazko transferentzia horiek?
Argazkian argitzen den helburu-objektiboa hauxe da: gaur egungo autonomoen ZERGA hori behin betikoz GELDI DADILA, bai horixe! Behin betikoz baztertu; ARTISAUTZA hitza ekintza honen adierazpen zintzo honek EUSKAL ARTE, ESKULANGINTZA KULTURALA, HERRIKOIA, PROFESIONAL ETA EUSKALDUNTZAT har dezala, guztiok sortzaile izatearen eta gure ogibide zintzo hauek halaxe kontsidera daitezela.
Hori dela eta, eskulangileok ez gara ZERBITZU sektore-kideak, ez eta INDUSTRIGUNEKOAK ere; gure lanak sortzeko ez dugu TEKNOLOGIA erabiltzen; ez da TURISMO-ESTANPA ARGAZKIA AINTZAKOTZAT HARTU BEHAR ere, inola ere ez.
Hau baldintza guzti hauek horrela jarraituz gero, 30 urte igaro eta gero berdintsu jarraitzea BAI DA ARRAZOI BOROBILA: HASERRE NAGOela plazaratzeko.